MEÂRİC SÛRESİ

 

 

-1-

سَأَلَ سَائِلٌ بِعَذَابٍ وَاقِعٍ

Se ele sâilun bi azâbin vâkı’n

Seele sailun	: sordu, istedi, soran, isteyen, araştıran
bi azâbin	: azap, sıkıntı, müşkil,
vakıın	: olacak, olay, olgu, sonuç, olan, başa gelecek olan,

 

1- Araştıran biri, başa gelecek olan sıkıntıları sordu.

 

-2-

لِّلْكَافِرينَ لَيْسَ لَهُ دَافِعٌ

Lil kâfirîne leyse lehu dâfi

li el kâfirîne	: örtenler için, hakikati görmemezlikten gelenler için
Leyse lehu dafiun	: değil, yoktur, onu, def, geri çevirme, savmak, mani olma

 

2- O sıkıntılar hakikati görmemezlikten gelenler içindir, onu geri çevirecek de yoktur.

 

-3-

مِّنَ اللَّهِ ذِي الْمَعَارِجِ

Minallâhi zîl meâric

min Allâhi	: Allah’tan, Allah’ın,
Zî	: sahibi, zatı
el mearic	: miraçlar, manevi yolculuk, ulvi makamlar, Uruc

 

3- Ulvi makamların sahibi Allah’tır.

 

-4-

تَعْرُجُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ

Ta’rucul melâiketu ve el rûhu ileyhi fî yevmin kâne mikdaruhu hamsîne elfe seneh

tarucu	: birlikte, bir olmak, yükselir, yücelik, meyletmek,
el melâiketu	: güç, her varlıktaki güç, kuvve, melekler
ve el ruhu	: ruh,
İleyhi fiy yevmin	: ona, onun, gün, zaman, vakit, her an,
Kâne mikdaru hu	: oldu, ölçü, süre, değer, derece, kısım, o, hak, Hu
hamsine	: elli, takım, bölüm, iki kısım, daha güçlü, birleşme, bağlılık
Elfe senet	: ünsiyet eylemek, etkin olma, doğruluk, bin

 

4- Her varlıktaki kuvve ve ruh her an O’nun yüceliğini gösterir. Her şey O’nun ölçüsüyledir. Suretler ve siretler bir ünsiyet içinde birbirlerine bağlıdırlar.

 

-5-

فَاصْبِرْ صَبْرًا جَمِيلًا

Fasbir sabren cemîlâ

fe asbir	: bundan sonra, sabret,
sabren cemil	: sabırla, güzel

 

5- Bundan sonra güzel bir sabırla sabret.

 

-6-

إِنَّهُمْ يَرَوْنَهُ بَعِيدًا

İnnehum yerevnehu baîdâ

inne-hum	: doğrusu, onlar,
yerevne hu	: görüyorlar, bakmak, anlamak, o, hak,
baiden	: uzak, uzaklaşmak, ırak, umulmadık, bilinmez,

 

6- Doğrusu sabreden, bâtıldan uzaklaşır, hakikatlere yönelir.

 

-7-

وَنَرَاهُ قَرِيبًا

Ve nerâhu karîbâ

ve nerâ hu	: biz, nurumuz, gösteririz, bakmak, anlamak, o,
kariben	: yakın, kısa zamanda, hemen, yakınlık,

 

7- Ve nurumuzu anlayıp yakınlaşır.

 

-8-

يَوْمَ تَكُونُ السَّمَاء كَالْمُهْلِ

Yevme tekûnus semâu kel muhl

Yevme tekunu	: o gün, zaman, vakit, olacak, olur, anlayacak
Es semau	: gökyüzü, ulvi âlem, sema,
el muhli	: eriyip gitmek, erimiş maden, yavaş yavaş

 

8- O vakit Ulvi Âlem’in nurunda suret bildikleri eriyip gider.

 

-9-

وَتَكُونُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِ

Ve tekûnul cibâlu kel ıhn

ve tekûnu el cıbalu	: olacak, olur, dağlar, büyüklük halleri,
Ke el ıhni	: gibi, yünler, ince, hafif, dağılıp gidecek,

 

9- Kendine nisbet ettiği tüm büyüklük halleri dağılır gider.

 

-10-

وَلَا يَسْأَلُ حَمِيمٌ حَمِيمًا

Ve lâ yeselu hamîmun hamîmâ

ve lâ yeselu	: sormaz, istemez, aramaz, araştırmaz,
Hamîmun haminen	: yakınları, hısım, kaynar, sevgiyle, sıcak

 

10- Kaynağından kaynar bir sevgiyle Hakk’tan başka bir şey araştırmaz.

 

-11-

يُبَصَّرُونَهُمْ يَوَدُّ الْمُجْرِمُ لَوْ يَفْتَدِي مِنْ عَذَابِ يَوْمِئِذٍ بِبَنِيهِ

Yubassarûnehum yeveddul mucrimu lev yeftedî min azâbi yevmi izin bi benîh

yubassarûne-hum	: bakınmak, birbirlerine bakarlar, birbirlerine gösterilirler
yeveddu	: dilek, ister, temenni eder, olmasını ister
el mucrimu	: günahkâr, fenalar, kötülük,
Lev yeftedî	: eğer kurtulmak için, fidye olarak verir, her şeyini verme
min azâbi	: azaptan, sıkıntı,
yevmi izin	: o gün, an, zaman, toplanma günü
bi beni hi	: yapısı, bedeni, evlat, oluşturma, değerli saydığı

 

11- Fenalarda kalanlar kurtulmayı temenni ederler. Onlar bakınır dururlar. Eğer sıkıntılardan kurtulacaklarını bilseler, o an değerli saydıkları her şeyi vermek isterler.

 

-12-

وَصَاحِبَتِهِ وَأَخِيهِ

Ve sâhıbetihî ve ahîh

ve sâhıbeti-hî	: eşi, sahip, sahip olduğu şeyler,  o
ve ahî-hi	: kardeşi

 

12- O eşinden ve kardeşinden

 

-13-

وَفَصِيلَتِهِ الَّتِي تُؤْويهِ

Ve fasîletihilletî tu’vîh

ve fasîleti-hi	: takımın, aşiretini, bölüğünü, birliğini
Elletî tuvi hi	: ki o koruyandır, barındırandır

 

13- ve barındığı o aşiretinden,

 

-14-

وَمَن فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا ثُمَّ يُنجِيهِ

Ve men fîl ardı cemî’an summe yuncîh

ve men fiy el ardı	: kim, kimse, ne, yeryüzünde,
cemian	: tümü, hepsi,
Summe yunci hi	: sonra, sonunda, kendini kurtarsın, necat bulsun, o

 

14- Yeryüzünde kim varsa hepsinden geçmek ister ve o ister ki sonra kendini kurtarsın.

 

-15-

كَلَّا إِنَّهَا لَظَى

Kellâ, innehâ lezâ

kellâ	: hayır, asla,
inne-hâ leza	: doğrusu, o, leza, alevli ateş, zaaflarında kalmak

 

15- Hayır, muhakkak ki onlar, fenayı vücut zaaflarında kalanlardır.

 

-16-

نَزَّاعَةً لِّلشَّوَى

Nezzâaten liş şevâ.

nezzâaten	: ihtilaf, ayrılık, tartışan, soyup atan, yakıp kavuran
li el şevâ….şeye	: helak olmak, vücut organları, aldanma, deri,

 

16- Ayrılığa düşenlerdir, birliği anlayamayıp aldananlardır.

 

-17-

تَدْعُو مَنْ أَدْبَرَ وَتَوَلَّى

Tedû men edbera ve tevellâ

tedû	: aramak, önem vermek, çağırmak,
men edbera	: kim, kimse, eski bildiklerine giden, arkasını dönen kimse
ve tevellâ	: dönen, yüz çeviren, ayrıldı, geçmişine dönen, arkası

 

17- Geçmişlerine dönüp, eski cehalet bildiklerine önem veren kimselerdir.

 

-18-

وَجَمَعَ فَأَوْعَى

Ve cemea fe evâ.

ve cemea	: kendinde toplayan, biriktiren, kendinin sanan, nisbet etmek
fe eva	: böylece, sonrada, düşüncesizce, cüretle, yığmak,

 

18- Ve tüm sıfatları kendinin sanan, böylece düşüncesizce hareket edendir.

 

-19-

إِنَّ الْإِنسَانَ خُلِقَ هَلُوعًا

İnnel insâne hulika helûâ

İnne el insane	: doğrusu insan,
halaka	: halkiyet, varoluş, yaratılış, karakter,
heluan	: hırslı, tamahkâr, şükretmeyip sabırsız olan,

 

19- Doğrusu insan yaratılışını anlamadı, sabırsız oldu, hırslı oldu.

 

-20-

إِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ جَزُوعًا

İzâ messehuş şerru cezûâ

izâ messe-hu	: dokunduğu zaman, isabet, ona
el şerru	: şer, kötülük, sıkıntı, zarar,
cezûan	: feryat edici, kıvranan, isyan etti, çok sızlanan

 

20- Ona bir şer dokunduğu zaman feryat etti.

 

-21-

وَإِذَا مَسَّهُ الْخَيْرُ مَنُوعًا

Ve izâ messehul hayru menûâ

ve izâ messe-hu	: ve ona dokunduğu zaman
el hayru	: hayır, güzel şey, faydalı olan,
menuan	: men eden, engelleyen, farklı olan, çeşitli, cimrilik

 

21- Ona bir hayr dokunduğu zaman kendini farklı gördü.

 

-22-

إِلَّا الْمُصَلِّينَ

İllel musallîn

İllâ el musalline

: ancak, temizlenip teslim olan, kutsanmak, arınmak

 

22- Ancak hakikatlerle temizlenip teslim olanlar başka.

 

-23-

الَّذِينَ هُمْ عَلَى صَلَاتِهِمْ دَائِمُونَ

Ellezîne hum alâ salâtihim dâimûn

ellezîne hum	: o kimseler, onlar
Ala salâti-him	: üzere, her an hakka bağlı olma, bağlılıkları, onlar,
dâimûne	: kalıcı, sürekli, daimi, devamlı, her an öyle hareket eden

 

23- Onlar her an Hakk’a bağlılık şuuruyla hareket edenlerdir.

 

-24-

وَالَّذِينَ فِي أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ مَّعْلُومٌ

Vellezîne fî emvâlihim hakkun ma’lûm

ve ellezîne	: onlar, o kimseler,
Fiy emvali him	: içinde, mallar, değerler, onlar
Hakkun malumun	: hak, doğru, hakikat, bilinen, belirli, malum olan

 

24- Onlar tüm değerlerin hakkın olduğunu bilenlerdir.

 

-25-

لِّلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ

Lis sâili vel mahrûm

Li es sâili	: isteyenler, araştıran, soran, sıvı, akan,
ve el mahrûmi	: mahrum, yoksun, mağdur, yokluğunu bilen, fakir,

 

25- Araştırma içindedirler ve yokluğunu bilenlerdir.

 

-26-

وَالَّذِينَ يُصَدِّقُونَ بِيَوْمِ الدِّينِ

Vellezîne yusaddikûne bi yevmid dîn

ve ellezîne	: onlar, o kimseler,
yusaddikûne	: sadakatle, doğruluğuna inanan, dosdoğru, sadık,
Bi yevmi	: gün, zaman, vakit, an,
el dini	: yasa, varlığın yaradılış yasaları, din

 

26- Onlar her zaman varlığın yaratılış yasalarına sadakatle bağlıdırlar.

 

-27-

وَالَّذِينَ هُم مِّنْ عَذَابِ رَبِّهِم مُّشْفِقُونَ

Vellezîne hum min azâbi rabbihim muşfikûn

ve ellezîne hum	: onlar, o kimseler
min azabi	: azap, sıkıntı, müşkül,
Rabbi hum	: rab, vücudlandıran, onlar,
muşfikune	: huşu, koruma, şefkatli, sevecen, acıyan, sevgi taşıyan

 

27- Onlar sıkıntılara karşı Rabbin sevgisine sığınırlar.

 

-28-

إِنَّ عَذَابَ رَبِّهِمْ غَيْرُ مَأْمُونٍ

İnne azâbe rabbihim gayru memûn

İnne azabe	: doğrusu, azap, acı, sıkıntı
rabbi-him	: Rab’leri
Gayru memunin	: değil, olmayan, güvenmeyen, emin olmayan,

 

28- Doğrusu azap, Rabbin hakikatlerinden emin olmayan kimseler içindir.

 

-29-

 وَالَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَافِظُونَ

Vellezîne hum li furûcihim hâfizûn

ve ellezîne hum	: o kimseler, onlar, teslim olan kimseler
li furûci-him	: ikilik, yarılma, iffet,
hafizun	: koruyan, muhafaza eden

 

29- Teslim olan kimseler ise ikiliğe düşmekten korunmuşlardır.

 

-30-

إِلَّا عَلَى أَزْوَاجِهِمْ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ

İllâ alâ ezvâcihim ev mâ meleket eymânuhum fe innehum gayru melûmîn

İlla ala ezvaci him	: hariç, den başka, ancak, aynı yolda olan, birlik, eş, tür
Ev ma meleket eymanuhum	: değil, sahibi, elleri, güçleri, hareket, onlar
fe inne-hum gayru	: muhakkak ki onlar, değil, başkası,
melamin	: Melami, Hakk’ta Hakk olan, Hakikatlerin arayışında olan, varoluşu – var edeni düşünen, aslını arayan, kendini bilme yolunda olan, varlığı ve varlığın geldiği âlemi araştıran, çocuk saflığında hakikati araştıran.

 

30- Onlar ancak birlik üzeredirler ve onlar kendilerindeki gücün sahibi olmadıklarını bilirler. Muhakkak ki onlar Melâmî’lerden başkası değildir.

 

 –31-

فَمَنِ ابْتَغَى وَرَاء ذَلِكَ فَأُوْلَئِكَ هُمُ الْعَادُونَ

Fe menibtegâ verâe zâlike fe ulâike humul âdûn

Fe men ibtega	: artık, bundan sonra, böylece, kim istedi, aradı,
Verae zalike	: işte arkası, geçmişi, eski bilişleri, eski inanışları, işte
Fe ulaike hum el adune	: işte onlar, haddi aşanlar

 

31- Eski cehalet bilişlerini isteyen kimseler ise, işte onlar haddi aşanlardır.

 

-32-

وَالَّذِينَ هُمْ لِأَمَانَاتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَاعُونَ

Vellezîne hum li emânâtihim ve ahdihim râûn

ve ellezîne hum	: onlar, o kimseler, teslim olanlar,
li emanati him	: emaneti sahibine veren, güvenen, emanet ehli
ve ahdi him	: sözlerine, verdikleri sözlere,
raune	: riayet edenler, takip ederler, uyanlar

 

32- Teslim olanlar, verdiği sözlere uyanlardır ve emaneti sahibine verenlerdir.

 

-33-

وَالَّذِينَ هُم بِشَهَادَاتِهِمْ قَائِمُونَ

Vellezîne hum bi şehâdâtihim kâimûn

ve ellezîne hum	: onlar, o kimseler,
bi şehadatı him	: onlar, şahadet, görüp anlamaları, bilmeleri,
kaimun	: ikame, mevcut, varlığı ayakta tutan sürüp giden,

 

33- Onlar, varlığı her an tutanı, sürüp gideni bilen kimselerdir.

 

-34-

 وَالَّذِينَ هُمْ عَلَى صَلَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ

Vellezîne hum alâ salâtihim yuhâfizûn

ve ellezîne hum	: onla, o kimseler
ala salati him	: salâtlarını, hakka bağlı olmak, bağlılık şuuru,
yuhafizune	: koruyan, muhafaza eden, o halde duran,

 

34- Onlar, daima Hakk’a bağlı olmanın şuurunu muhafaza edenlerdir.

 

-35-

أُوْلَئِكَ فِي جَنَّاتٍ مُّكْرَمُونَ

Ulâike fî cennâtin mukremûn

Ulâike fiy cennatin	: işte onlar cennet içinde, huzur içinde
mukremune	: ağırlayan, konuk sever, ikram eden, orada bulunan, sunan

 

35- İşte onlar huzur içinde hakikatleri sunanlardır.

 

-36-

فَمَالِ الَّذِينَ كَفَرُوا قِبَلَكَ مُهْطِعِينَ

Fe mâ lillezîne keferû kıbeleke muhtıîn

Fe mali	: öyleyse, fakat, eğimli, meyleden, beklenti içinde olan, neden,
Ellezine keferu	: örtenler, hakikati görmemezlikten gelenler
Kıbele ke	: önce, taraf, yön, senin
muhtiine	: hızlı yürüyen, koşanlar, ulaşmak isteyenler, gelen,

 

36- Fakat hakikatleri görmemezlikten gelip örtenler, bir beklenti içinde sana doğru gelirler.

 

-37-

عَنِ الْيَمِينِ وَعَنِ الشِّمَالِ عِزِينَ

Anil yemîni ve aniş şimâli ızîn

ani el yemîni	: sağ yandan, yönden
ve ani eş şimâli	: sol yandan,
ızîne	: bölük bölük, kısım kısım, toplanıyorlar,

 

37- Sağ yönden ve sol yönden topluluklar halinde gelirler.

 

-38-

أَيَطْمَعُ كُلُّ امْرِئٍ مِّنْهُمْ أَن يُدْخَلَ جَنَّةَ نَعِيمٍ

E yatmeu kullumriin minhum en yudhale cennete naîm

E yatmeu	: umuyor mu, ümit mi ediyor,
kullu emri	: hepsi, bütün, işleyiş, bütün varlıktaki işleyiş
minhum	: onlarda, kendilerinde,
en yudhale	: dahil olacağını, bulacağını, gireceğini,
Cennete naimin	: huzur, nimetler, sıfatlar, bolluk, her şey hakka ait,

 

38- Onlar, kendilerindeki ve bütün varlıktaki işleyişi anlamadan, nimetler içinde huzur bulacağını mı umuyorlar?

 

-39-

كَلَّا إِنَّا خَلَقْنَاهُم مِّمَّا يَعْلَمُونَ

Kellâ, innâ halaknâhum mimmâ ya’lemûn

Kellâ inna	: hayır, doğrusu, bilakis, şüphesiz, muhakkak ki biz,
halakna hum	: halkiyetimiz, yarattık, var ettik, onlar
Mimma yalemune	: şeyler, şeyden, bilirler, öğrendiler mi?

 

39- Şüphesiz ki onları da Biz var ettik. Onlar hangi şeyden yaratıldı bilirler mi?

 

-40-

 فَلَا أُقْسِمُ بِرَبِّ الْمَشَارِقِ وَالْمَغَارِبِ إِنَّا لَقَادِرُونَ

Fe lâ uksimu bi rabbil meşârikı vel megâribi innâ le kâdirûn

fe lâ uksimi	: ant olsun ki, gerçek olan şu ki,
bi rabbi	: rabbiyim, vücudlandıran benim, var eden, sahib
El meşariki el megaribi	: doğuda batıda, bütün her yerde
İnna…ene	: biz, ben,
le kadirune	: elbette, her şeydeki kudret

 

40- Gerçek olan şu ki, doğuda ve batıda ne varsa, bütün her şeyi vücudlandıran Benim. Ben, elbette ki bütün her şeydeki kudretim.

 

-41-

عَلَى أَن نُّبَدِّلَ خَيْرًا مِّنْهُمْ وَمَا نَحْنُ بِمَسْبُوقِينَ

Alâ en nubeddile hayren minhum ve mâ nahnu bi mesbûkîn

Ala en nubeddile	: biz, değişmek, değişiklik, eski bildiklerini bırakmak,
Hayren min hum	: hayırlı, iyi, güzel olan, onlar için, onlardan, onlarda
ve mâ nahnu	: ne, değil, biz, bizi bilemediler, anlayamadılar,
bi mesbukin	: geçmiş, eşi görülmemiş, geride kalan, engellenen

 

41- Onlar için daha hayırlı olan, Bizi anlayıp değişmeleridir. Fakat geçmiş cehalet bildiklerinde kalanlar Bizi anlayamazlar.

 

-42-

فَذَرْهُمْ يَخُوضُوا وَيَلْعَبُوا حَتَّى يُلَاقُوا يَوْمَهُمُ الَّذِي يُوعَدُونَ

Fe zerhum yehûdû ve yel’abû hattâ yulâkû yevme humullezî yûadûn

fe zer-hum	: artık, bırak, terk et, ayrıl, onlar
yehûdû	: meşgul olmak, dalsınlar, oyalansınlar, kendi halinde
ve yelabû	: oyun, eğlenmek, önemsememek
hattâ	: oluncaya kadar
Yulâkû yevme hum	: karşılaşırlar, mülaki, kavuşurlar, gelince, vakit, onlar,
Ellezî vuadune	: vaad olundular, söz, ölüm vakti,

 

42- Kendi cehalet hallerine dalanları ve hakikatleri önemsemeyenleri bırak. Hatta ölüm vakti onlara gelinceye kadar onları bırak.

 

-43-

يَوْمَ يَخْرُجُونَ مِنَ الْأَجْدَاثِ سِرَاعًا كَأَنَّهُمْ إِلَى نُصُبٍ يُوفِضُونَ

Yevme yahrucûne minel ecdâsi sirâan ke ennehum ilâ nusubin yûfîdûn

Yevme yahrucune	: vakit, zaman, gün, çıkacaklar, dışında kalan, günahkâr
min el ecdâsi	: mezarları, kabirlerinden, vücudlarından, bedenleri
sirâan	: acele, süratle, hızla gitmek, bir yere yetişir gibi
ke enne-hum	: gibi, sanki, ki, onlar
ilâ nusubin	: dikili taş, hedef, dikme, bağlandığı şey, zahmet, acı
yûfîdûne	: koşanlar, gidenler, bir yere yönelenler, sıkıntıdan kaçan

 

43- O vakit onlar, bedenlerinden çıkıp bir yere yetişir gibi davranırlar. Sanki onlar bağlandıkları şeylere koşar gibi davranırlar.

 

-44-

خَاشِعَةً أَبْصَارُهُمْ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ ذَلِكَ الْيَوْمُ الَّذِي كَانُوا يُوعَدُونَ

Hâşi’aten ebsâruhum terhekuhum zilleh zâlikel yevmullezî kânû yûadûn

hâşiaten	: boyunları büküldü, alçalttı, korku, saygı,
ebsâru-hum	: onların bakışları, gözleri
terheku-hum	: titret, gergin, süzülmüş, onları kaplar
zilletun	: zillet, aşağılama, alçaklık, kaybetmişlik,
Zâlike el yevmu	: işte bu, o gün, zaman, vakit,
Ellezi Kânû vuadune	: onlar, oldu, vaad, söz

 

44- İşte, o vaad edilen vakitte onlar, bir zillet halinde bakışlarını, boyunlarını bükerler.